Daleko od Niflheimu

Prawda o tropikach? 

Na kolorowych prospektach biur podróży kuszą piękne piaszczyste plaże, malownicze krajobrazy, błękitne, czyste, niemal krystaliczne wody i pochylające się nad nimi w ukłonie zielone palmy. Nad całym tym egzotycznym pejzażem rozpięte jest słoneczne, błękitne i pogodne niebo. Widok zaiste kuszący, szczególnie w czasie jesiennej szarzyzny naszych krajobrazów. Wpatrujemy się w owe zachęcające, piękne widoki z Filipin, Tajlandii, Indii czy Indonezji i z ciężkim westchnieniem mówimy – raj, prawdziwy raj. Tak wyobrażamy sobie raj my, tak też wyobrażali go sobie europejscy odkrywcy tych miejsc magicznych, gdy po raz pierwszy postawili stopę na egzotycznych plażach. Tak przedstawiają nam owe miejsca biura podróży, które ślą tam miliony turystów rocznie.

Jednak zza rogu ekskluzywnego hotelu z basenami i z odpowiednią ilością gwiazdek wygląda prawda o Filipinach, Indiach czy Tajlandii. To, co dla jednych jest rajem, dla innych staje się piekłem. Nie tylko za sprawą wybuchających wulkanów, tsunami czy trzęsień ziemi. Za fasadą pięknego świata dla turystów ciężko pracują dzieci, uprawiana jest turystyka seksualna, a biedni dokonują codziennie wyborów pomiędzy życiem a śmiercią.
Powieść Majgull Axelsson pozbawia złudzeń co do rajskich płaskich pejzaży i zmusza do refleksji. Bohaterka książki, Cecylia wróciła z Filipin, gdzie pracowała w szwedzkiej ambasadzie, do Szwecji, by opiekować się chorą na raka matką. W trakcie wypełnionych rutynowymi zabiegami dni, wspomina swoje dzieciństwo w spokojnej Szwecji, ale i pobyt w Indiach czy na Filipinach. Szczególnie ten ostatni dyplomatyczny epizod położył się cieniem na życiu bohaterki. Podczas transportu szwedzkiego więźnia do Manilii służbowym samochodem, wybuch wulkanu odciął piątkę obcych sobie osób od reszty świata. Co takiego wydarzyło się podczas tych kilku wspólnie spędzonych dni? Nie od razu się dowiemy. Już w Szwecji, gdzie może czuć się bezpieczniej i pewniej, Cecylia próbuje zmierzyć się i rozliczyć z przeszłością, ale przy okazji rozlicza całą ludzkość, która godzi się niemo na istnienie świata wyzysku i molestowania dzieci.

Piekło i niebo. Dwie skrajności, które dzieli niezmierzona przepaść. Nad nią rozpięty jest nasz świat. Taka wizja pochodzi ze staronordyckiej opowieści i trudno się z nią nie zgodzić. Świat to właśnie taka mieszanina skrajności: biedy i bogactwa, piekła i nieba, brzydoty i piękna, prawdy nie do zniesienia i uładzonych kłamstw. Nie można jednak uciec od świata. A zła, które człowieka dotknęło, poruszyło i wdarło się mocno w duszę, nie da się wyszorować pod prysznicem.

Więcej o książce "Daleko od Niflheimu"