Mojry

Czy potrafisz odróżnić rzeczywistość od fikcji? Pytanie upowszechnione przez „Matrix” za sprawą Marka Sobóla przenika do polskiej literatury by się odrodzić i ulec destrukcji. „Mojry”, debiutanckie opowiadania, poruszają problematykę przeżywania życia. Nie pytają o jego sens explicite. Odpowiedź ukrywa się w treści, gdzie opowiadania znajdują wspólny punkt odniesienia. „Kto każdą chwilę obraca na swój użytek, kto każdy dzień układa jakby swój, dzień ostatni, ten ani nie pragnie jutra, ani się go nie lęka" – pisał Seneka. Opowiadania Marka Sobóla zdają się przypominać wiedzę powszechną starożytnym.

Lachesis, Atropos, Kloto, w mitologii greckiej boginie losu porządkujące świat przenikają do treści personifikując poszczególne historie. Każda jest indywidualna; staruszka, która przeżyła holocaust prowadząca paryską kawiarenkę, prostytutka, czy pielęgniarka. Osobowość, charakter, bagaż doświadczeń, wykształcenie lub jego brak. Wszystko skrojone na miarę. Inny język i styl bycia. To wszystko sprawia, że bohaterki, de facto, fikcji literackiej, zwodniczej gry autora z czytelnikiem są żywe, dynamiczne i zdają się wyrwać poza ramy wykreowanej postaci. Tak, jak Mojry były niezależne w swoich decyzjach od Zeusa, tak Lachesis, Atropos, Kloto opowiadają historie swojego życia tak, jak chcą nie dając się stłamsić wymogom literackiej narracji. Treść książki w oczach czytelnika zamienia się w audycję, relację na żywo, gdzie nie ma mowy o poprawkach, gramatyce i poprawnej polszczyźnie. To naturalizm w połączeniu z doskonałą konstrukcją sprawia, że czytelnik wierzy w rzeczywistość zmyślonych historii i jest gotowy chłonąć to, co kryje się w głębi. A tam, na metapoziomie Soból zachęca do refleksji nad samym sobą, własnym życiem. Przekazuje nadzieję tym, których los nie oszczędził. Zaszczepia w czytelniku wiarę, że „cokolwiek by się zdarzyło, zawsze trzeba mieć nadzieję, że los będzie łaskawy".

Książka to ukłon w kierunku słońca, które wstaje codziennie za horyzontem. Autor poprzez zbitek historii, z których składa się ludzkie życie skłania do kontestowania dnia codziennego. Pomimo trudu „nie warto płakać, kiedy następny dzień może przynieść nowe szczęście”. W Lachesis bohaterka powraca do korzeni, snując swoją historię dowodzi, że przeglądanie starych zdjęć z albumu może być ciekawe i fascynujące. „Kochamy wszystko to, co pokochaliśmy w młodości i te rzeczy zestarzały się razem z nami”. Warto powspominać, zamyślić się przeglądając podniszczone zdjęcia, własne ślady, blizny, wieczorem, kiedy się ściemni. W spokoju. Dla siebie.

Kloto i Atropos to poszukiwanie własnej ścieżki, lekcja przezwyciężania przeszkód, które los stawia przed bohaterkami. To codzienne chowanie łez i przykrywanie sińców makijażem. Sens nie istnieje. Zastępuje go instynkt przeżycia, wewnętrzna blokada, że nie wolno zwątpić. Trzeba wstać i iść dalej.

To książka kojąca stare rany przywracająca wiarę w siebie, w radość życia. Pisarz nakłania by porzucić nienawiść, urazy, pozbyć się kompleksów, nierzadko też butelki i zacząć od nowa.

Więcej o książce "Mojry"