Pośmiertna renoma Ryszarda Kapuścińskiego w Polsce to nie tylko wielki boom literatury reportażowej. To również typowe dla pamięci o wybitnym pisarzu zmagania z ujęciami biograficznymi. Kwestią czasu było pojawienie się pierwszej, demaskatorskiej publikacji, napisanej w duchu "wszystko, co chcielibyście wiedzieć o Kapuścińskim, ale boicie się zapytać".

Nawet jednak sama wdowa po pisarzu - Alicja Kapuścińska, nie sądziła chyba, iż proces odbrązawiania nastąpi tak szybko. Książka Non Fiction Artura Domosławskiego ma ukazać się nakładem Świata Książki. Domosławski, rocznik '67, określa siebie mianem ucznia Kapuścińskiego - jest reportażystą, który specjalizuje się w tematyce Ameryki Łacińskiej. Na zebranie materiałów do Non Fiction poświęcił podobno całe trzy lata. Przeglądał m.in. archiwa IPN, a także odwiedzał rozsianych po świecie przyjaciół zmarłego pisarza. Rezultatem jest licząca ponad 600 stron publikacja, mająca ujawniać wiele nieznanych dotąd faktów z życia Kapuścińskiego.

Książka jeszcze przed publikacją wywołała szeroko relacjonowane w mediach kontrowersje. Jerzy Ilg, redaktor naczelny Znaku, gdzie biografia miała się pierwotnie ukazać, przyznał publicznie, iż po przeczytaniu całości zrezygnował z jej publikacji. Alicja Kapuścińska postanowiła natomiast powziąć sądowe kroki dla zablokowania druku książki.

Co zawiera owa biografia i co mogło przerazić wdowę po pisarzu? Okazuje się, że autor Cesarza podobno początkowo podzielał socrealistyczną utopię, pisząc wiersze ku czci Stalina, a w aktach IPN figuruje jako rzekomy współpracownik. Pisząc swe wybitne reporterskie książki, Kapuściński miał ponadto ubarwiać rzeczywistość, albo stosując niedopowiedzenia, służące umocnieniu własnej wizji albo wręcz konfabulując zdarzenia (jak w przypadku swoich niedoszłych egzekucji). Domosławski nie zapomniał i o sprawach osobistych. Czytelnik Non Fiction przeczyta zatem o kłopotliwych relacjach z córką i pozamałżeńskim romansie pisarza.

Domosławski nie należy do grupy pisarskich lustratorów, niemniej reakcja Zofii Kapuścińskiej świadczy, iż poszedł w swoim zapale za daleko. Wdowa po pisarzu wytoczyła autorowi i wydawcy proces o naruszenie dóbr osobistych, zwracając się do Sądu Okręgowego w Warszawie o wydanie zakazu publikacji książki. Sąd jednak wniosek, będący de facto prośbą o cenzurę prewencyjną, oddalił.

Choć Alicji Kapuścińskiej pozostaje jeszcze apelacja, wątpliwe, by udało się wstrzymać publikację książki. Jest zresztą już dostępna w sklepie internetowym Świata Książki, a jej oficjalna wydawnicza premiera to 1 marca. Nie trzeba dodawać, iż czytelnicy w księgarniach już wypytują się o ów tytuł.

Zobacz koniecznie:

Autorzy: Ryszard Kapuściński

Źródło: Kultura OnLine