Strona Główna
   Książki
 Recenzje
 Autorzy
 Biografie
 Nowości i zapowiedzi
 E-books
 Felietony
 Konkursy
 Wywiady
   Zarejestruj się
 Dodaj materiał
 Dodaj biografię
   Redakcja
 Linki
 Współpraca
 Partnerzy
  • Wyszukiwarka

  • Polecamy
    Najlepsze strony o literaturze
  • Witold Gombrowicz

    Witold GombrowiczJako wzorzec samotnego niezależnego intelektualisty, bezkompromisowego i szczerego do bólu, pozostaje niezastąpiony. Atakując, demaskując nasze polskie kompleksy, w jakimś sensie nas od nich odczarował, zeuropeizował
    Jerzy Jarocki

    Witold Gombrowicz - (1904 - 1969) powieściopisarz, dramaturg, eseista. Ukończył prawo na Uniwersytecie Warszawskim i zaczął pracę w sądownictwie, ale po udanym debiucie tomem groteskowych opowiadań Pamiętnik z okresu dojrzewania poświęcił się wyłącznie literaturze.

    Rozgłos w kręgu elity kulturalnej przyniosła mu pełna humoru powieść Ferdydurke, której bohater - dorosły mężczyzna sprowadzony do roli nastolatka - boryka się ze skostniałymi konwencjami społecznymi. W swojej pierwszej powieści podejmuje dyskusje na temat formy będącej środkiem zniewolenia jednostki przez innych ludzi i społeczeństwo. Z tej powieści pochodzą słynne Gombrowiczowskie określenia, jak "upupienie" (dotyczy narzucania jednostce roli kogoś podrzędnego, niedojrzałego) czy "gęba" (maski przybieranej przez człowieka wobec innych). Ferdydurke spotkała się z ostrymi reakcjami krytyki, podzieliła czytelników na sympatyków i wrogów Gombrowicza. Książkę docenili m.in. Bruno Schulz i Zofia Nałkowska.

    Tuż przed wybuchem II wojny światowej Gombrowicz uczestniczył w dziewiczym rejsie polskiego statku pasażerskiego Chrobry do Ameryki Południowej. W związku z wiadomościami z kraju postanowił przeczekać wojnę w Buenos Aires w Argentynie. W końcu jednak pozostał tam aż do 1963 roku, żyjąc, szczególnie w okresie wojny, na granicy ubóstwa. Przez wiele lat doświadczał dotkliwej nędzy i dopiero w 1947 dostał skromną posadę w argentyńskiej filii Banku PKO SA.

    W 1950 nawiązał korespondencję z Jerzym Giedroyciem i rok później publikował w paryskiej Kulturze, gdzie w 1953 rozpoczął druk fragmentów Dziennika i kontynuował je aż do śmierci. Dziennik jest nie tylko sprawozdaniem z życia autora, ale też filozoficznym esejem, zbiorem autorefleksji na temat własnego "ja", twórczości literackiej, manifestacją poglądów na politykę, kulturę narodową, religię, świat tradycji i współczesność. Forma dziennikowa pozwala autorowi podejmować najważniejsze tematy w pozornie niezobowiązującej szacie anegdoty.

    W tym czasie jego obecność na arenie literackiej - najpierw polskiej, później międzynarodowej - stawała się coraz bardziej widoczna. Wydał powieść Trans-Atlantyk, stylizowaną na staropolską gawędę, w której dokonał obrazoburczej rozprawy ze stereotypami patriotycznymi i wprowadził tematykę homoseksualną. W kontrowersyjny sposób podjął zagadnienie tożsamości narodowej na emigracji przedstawiając jej karykaturalny wizerunek. Gombrowicz przede wszystkim dyskutuje z polskim romantyzmem pisząc na przekór Mickiewiczowi. W następnej powieści, Pornografii, rozgrywającej się w scenerii okupowanej przez nazistów Polski, odsłonił sekretne, mocno erotyczne i dewiacyjne motywacje kierujące niepodległościowymi konspiratorami. Powieść pokazuje Polskę w okresie wojny, w której zapada się cały system tradycyjnej kultury, opartej na wierze w Boga i odwieczny porządek. Na to miejsce powstaje nowa rzeczywistość, w której starzy i młodzi współpracują, aby zrealizować wspólnie, podszyte erotyzmem fascynacje.

    Po roku 1958 władze w Polsce nie zezwalały jednak na druk jego następnych książek. Gombrowicz zyskał natomiast w latach 60. sławę światową, uwieńczoną licznymi tłumaczeniami dzieł oraz głośnymi realizacjami teatralnymi jego dramatów - szczególnie we Francji, Niemczech i Szwecji.

    W 1963 r. powrócił do Europy, otrzymawszy stypendium Fundacji Forda na pobyt w Berlinie, co władze komunistyczne w kraju skwitowały prasową kampanią przeciw pisarzowi. Tu nawiązał kontakt z niemieckimi pisarzami (m.in. z Günterem Grassem). Później przeniósł się do Francji, gdzie związał się z poznaną tam młodą kanadyjską romanistką, Ritą Labrosse, i osiadł na stałe w Vence, koło Nicei. Wówczas ukazuje się Kosmos, utwór nawiązujący do gatunku powieści detektywistycznej. Wkrótce też publikuje Operetkę, nad którą pracował przez wiele lat. Wykorzystuje ona formę operetkową do zaprezentowania w groteskowej formie przemian świata w XX w., polegających na przejściu do totalitaryzmów, wyraża jednocześnie ostrożną wiarę w odrodzenie przez młodość. 28 grudnia 1968, na pół roku przed śmiercią, ożenił się z Ritą Labrosse. Po jego śmierci Rita Gombrowicz stała się oddaną propagatorką jego twórczości.

    Był jednym z tych pisarzy środkowoeuropejskich, którzy sytuację zacofania cywilizacyjnego własnego kraju umieli wykorzystać dla krytycznego spojrzenia na nowoczesną myśl i sztukę swoich czasów. W Polsce wywarł ogromny wpływ na literaturę, ale jeszcze większa okazała się jego inspiracja w teatrze - bez niego nie mielibyśmy ani Tadeusza Kantora, ani Jerzego Grotowskiego.

    Autor: Agnieszka Moskwa
     

    Witold Gombrowicz - strona o autorze

  • Nowa recenzja
  • Dom Augusty
    Dom Augusty
    Majgull Axelsson
  • Polecamy
  • Księgarnia
  • Chcę Być jak Agent
    Weronika Marczuk
    Chcę Być jak Agent
    39,99 zł 36,30 zł
    KUP TERAZ!
  • Logowanie
  • Login: 
    Hasło: 
    Zarejestruj się
     
    Wszelkie prawa zastrzeżone. Internetowe Imperium Książki © 2002 - 2010
    Serwis monitorowany przez: statystyki www stat.pl ^^^
    teatr warszawa